Osuszacze powietrza (4)

Osuszacze powietrza dla Programu Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej

Osuszacze powietrza do usuwania skutków zalania

Osuszacze powietrza to sprzęt niezbędny dla JST w działaniach prowadzonych w ramach OLiOC, szczególnie po zalaniach, podtopieniach i awariach wodociągowo-kanalizacyjnych. Ich zadaniem jest przyspieszenie osuszania pomieszczeń, ograniczenie rozwoju pleśni i korozji oraz skrócenie czasu wyłączenia obiektów z użytkowania.

W praktyce osuszacze pozwalają szybciej przywrócić funkcjonowanie obiektów publicznych (np. urzędów, szkół, przedszkoli, magazynów, świetlic), a także ograniczyć koszty remontów poprzez redukcję szkód wtórnych.

Priorytetowe zastosowania w JST

osuszanie piwnic, korytarzy, zapleczy technicznych i pomieszczeń po zalaniu,
stabilizacja wilgotności po wypompowaniu wody (drugi etap działań po pompach),
ochrona wyposażenia i instalacji (IT, rozdzielnie, magazyny) przed wilgocią,
ograniczenie rozwoju pleśni i mikroorganizmów w budynkach użyteczności publicznej,
przygotowanie obiektów do dezynfekcji lub prac remontowych.

Rodzaje osuszaczy: kondensacyjne vs adsorpcyjne

W działaniach kryzysowych najczęściej stosuje się dwa typy osuszaczy. Dobór powinien wynikać z temperatury, poziomu zawilgocenia i czasu pracy.

Osuszacze kondensacyjne

Najlepsze w temperaturach umiarkowanych i wyższych (typowo w ogrzewanych pomieszczeniach).
Sprawdzone do osuszania po zalaniach w budynkach, gdzie można zapewnić podstawową wentylację i dopływ powietrza.
Priorytetowo wybierane, gdy liczy się wysoka wydajność w standardowych warunkach i prostota obsługi.

Osuszacze adsorpcyjne

Skuteczne w niższych temperaturach i warunkach trudnych (np. nieogrzewane obiekty, piwnice, pomieszczenia techniczne).
Wykorzystywane tam, gdzie osuszacze kondensacyjne działają mniej efektywnie.
Przydatne w sytuacjach wymagających osuszania w chłodniejszych przestrzeniach lub w dłuższych akcjach stabilizacyjnych.

W praktyce magazyn OLiOC może uwzględniać oba typy urządzeń, aby zapewnić skuteczność osuszania zarówno w obiektach ogrzewanych, jak i nieogrzewanych.

Scenariusze użycia (krótko i operacyjnie)

Zalanie budynku publicznego (temperatura umiarkowana): pompy szlamowe → sprzątanie → osuszacz kondensacyjny + wentylacja (opcjonalnie nagrzewnica elektryczna).
Zalanie piwnic i pomieszczeń technicznych (chłodno / wilgotno): pompy → zabezpieczenie instalacji → osuszacz adsorpcyjny (często skuteczniejszy).
Awaria wodociągowa w obiekcie o dużej kubaturze: etapowe osuszanie strefami → kilka jednostek (kondensacyjne lub mieszane) → kontrola wilgotności.
Obiekt czasowo wyłączony z użytkowania: dłuższa praca osuszaczy → utrzymanie stabilnych warunków → przygotowanie do dezynfekcji i remontu.

Dobór wydajności i organizacja pracy

W zakupach dla JST kluczowe jest dopasowanie osuszaczy do typowych kubatur oraz realnych scenariuszy (piwnice, partery, obiekty publiczne, zaplecza techniczne). W działaniach kryzysowych często stosuje się kilka urządzeń równolegle, aby skrócić czas osuszania.

Dla uzyskania efektu operacyjnego istotne są również elementy wspierające: odprowadzanie skroplin, podstawowa wentylacja, zabezpieczenie zasilania oraz kontrola wilgotności.

Normy i zgodność osuszaczy powietrza – ujęcie techniczne i przetargowe (OLiOC / JST)

Osuszacze powietrza wykorzystywane w działaniach OLiOC, usuwaniu skutków podtopień, zalanych piwnic, obiektów użyteczności publicznej i infrastruktury krytycznej muszą spełniać wymagania bezpieczeństwa elektrycznego, kompatybilności elektromagnetycznej oraz regulacje środowiskowe dotyczące czynników chłodniczych. W dokumentacji przetargowej JST kluczowe jest rozróżnienie wymagań prawnych (CE), norm bezpieczeństwa maszyn oraz wymogów środowiskowych (F-gazy).

Szybka checklista do OPZ / SIWZ (OLiOC)

CE – zgodność z LVD, EMC, Dyrektywą Maszynową i RoHS.
Norma EN 60335-2-40 – bezpieczeństwo osuszaczy kondensacyjnych.
EN 60204-1 – bezpieczeństwo elektryczne maszyn.
EN 61000-6-2 / 61000-6-4 – odporność i emisja w środowisku przemysłowym.
Zgodność z rozporządzeniem F-gazowym – dopuszczony czynnik chłodniczy o obniżonym GWP.

1) Oznakowanie CE – podstawowe dyrektywy UE

LVD 2014/35/UE – bezpieczeństwo elektryczne urządzeń.
EMC 2014/30/UE – kompatybilność elektromagnetyczna.
Dyrektywa Maszynowa 2006/42/WE – wymagania bezpieczeństwa dla urządzeń mechanicznych.
RoHS 2011/65/UE – ograniczenie substancji niebezpiecznych.

W dokumentacji przetargowej należy wymagać Deklaracji Zgodności UE z wyszczególnieniem zastosowanych dyrektyw.

2) Normy bezpieczeństwa elektrycznego i użytkowego

EN 60204-1 – Bezpieczeństwo maszyn – wyposażenie elektryczne.
EN 60335-2-40 – Bezpieczeństwo użytkowania osuszaczy kondensacyjnych i urządzeń chłodniczych.

Normy te potwierdzają m.in. ochronę przeciwporażeniową, zabezpieczenia termiczne, odporność na przeciążenia oraz bezpieczne użytkowanie w warunkach budowlanych i kryzysowych.

3) Kompatybilność elektromagnetyczna (EMC)

EN 61000-6-2 – odporność w środowisku przemysłowym.
EN 61000-6-4 – emisja zakłóceń w środowisku przemysłowym.

Ma to szczególne znaczenie przy pracy równolegle z agregatami prądotwórczymi lub w obiektach z wrażliwą infrastrukturą elektryczną.

4) Normy wydajności i parametry techniczne

W dokumentacji technicznej powinny być jasno określone:

Wydajność osuszania (l/24h)
Przepływ powietrza (m³/h)
Zakres temperatur pracy
Pobór mocy (W)
Rodzaj czynnika chłodniczego

Norma EN 308:2022 może mieć zastosowanie przy ocenie wydajności wymienników ciepła (zależnie od konstrukcji urządzenia).

5) Wymagania środowiskowe – F-gazy

Rozporządzenie UE nr 517/2014 (F-gases) reguluje stosowanie czynników chłodniczych o wysokim współczynniku GWP.

W OPZ zaleca się wymagać zastosowania czynnika chłodniczego zgodnego z aktualnymi przepisami UE oraz informacji o jego GWP.

Wzorcowy zapis do OPZ

Wymaga się, aby oferowane osuszacze powietrza posiadały oznakowanie CE i Deklarację Zgodności UE (zgodność z LVD 2014/35/UE, EMC 2014/30/UE, Dyrektywą Maszynową 2006/42/WE oraz RoHS 2011/65/UE), spełniały normy EN 60204-1 i EN 60335-2-40 oraz wymagania EMC EN 61000-6-2 / EN 61000-6-4. Urządzenia muszą być zgodne z obowiązującymi przepisami dotyczącymi czynników chłodniczych (F-gazy). Dokumentacja powinna zawierać parametry wydajności, zakres temperatur pracy oraz rodzaj zastosowanego czynnika chłodniczego.

Bezpieczeństwo personelu i higiena po zalaniu

Po zalaniach istnieje ryzyko kontaktu z wodą brudną lub skażoną. Działania osuszania i porządkowania powinny być prowadzone z zastosowaniem odpowiednich środków ochrony osobistej oraz higieny.

rękawice ochronne do prac mokrych i porządkowych,
obuwie wodoodporne (kalosze, wodery),
kombinezony ochronne do pracy w środowisku mokrym i zabrudzonym,
maski / półmaski w środowisku o podwyższonym zapyleniu lub ryzyku biologicznym,
środki higieny i czystości do prac po zalaniu (mycie, dezynfekcja).

W razie potrzeby, jako uzupełnienie działań porządkowych po zalaniu, mogą być stosowane także rozwiązania takie jak myjki, zamgławiacze ULV czy ozonatory – jako elementy szerszego procesu przywracania obiektu.

Chcesz dobrać osuszacze kryzysowe do zastosowań w swojej JST?
Prześlij krótkie informacje o typowych obiektach (kubatura, czy są ogrzewane, poziom zawilgocenia) oraz o skali działań, a przygotujemy rekomendację konfiguracji (kondensacyjne / adsorpcyjne) dla działań w ramach OLiOC.

Skonsultuj dobór osuszaczy